Witkowo – Vietkow

Witkowo – wieś położona w gminie Smołdzino. Pierwsza informacja o miejscowości pojawia się w 1282 r. w dokumencie, w którym pomorski książę Mściwoj II, syn Świętopełka II Wielkiego, księcia Pomorza Gdańskiego, potwierdził fundację ojca na rzecz kościoła św. Stanisława w Gardnie. W czasach pruskich miejscowość należała do tzw. wsi królewskich i podlegała urzędowi w Smołdzinie.

Rolnictwo i działalność gospodarcza

Około 1784 r. po przybyciu do Witkowa osadników, wieś liczyła 15 zagród. Wówczas wraz z sołtysem we wsi mieszkało 7 chłopów, 3 kossatów i 5 chałupników. Chłopi i kossaci byli zobowiązani do wnoszenia do urzędu w Smołdzinie czynszu dzierżawnego oraz do wykonywania służb ręcznych i zaprzęgowych. Oprócz robót wynikających z umowy lennej należały do nich także prace opłacane, takie jak roboty przy budowie mostów i dróg.
W 1925 r. we wsi znajdowały się 74 domy mieszkalne. W 1939 r. w Witkowie istniało 46 gospodarstw rolnych, w tym:
– 17 o powierzchni od 0,5 ha do 5 ha,
– 10 o powierzchni od 5 ha do 10 ha,
– 12 o powierzchni od 10 ha do 20 ha,
– 7 o powierzchni od 20 ha do 100 ha.
W ostatniej księdze majątkowej wymienieni zostali właściciele większych gospodarstw rolnych: Max Schiewer – 16 ha, Max Kropp – 17,5 ha, Karl Kropp – 18 ha, Karl Schiewer – 20 ha, Werner Schiewer – 20 ha, Albert Schiewer – 22 ha, Gustav Schiewer – 45 ha, August Schiewer – 62 ha.
Największy inwentarz żywy posiadał rolnik August Schiewer: 7 koni, 28 sztuk bydła oraz 25 świń. Gospodę we wsi prowadził August Pigorsch.

Kościół

Ludność wsi była wyznania ewangelickiego. W 1925 r. Witkowo liczyło jednego mieszkańca wyznania katolickiego. Miejscowość należała do parafii w Smołdzinie, a tym samym do okręgu kościelnego Słupsk-Stare Miasto (Stolp-Altstadt).

Szkoła

Do 1830 r. wsie Witkowo, Wierzchocino i Siecie posiadały wspólną szkołę, położoną w połowie drogi między trzema miejscowościami, na terenie dawnego królewskiego urzędu Amt Ramow. Jeden nauczyciel uczył dzieci ze wszystkich trzech wsi. Ze względu na dużą odległość oraz stale rosnącą liczbę uczniów podjęto decyzję o budowie szkół w każdej z tych miejscowości.
W 1881 r. szkoła w Witkowie spłonęła w pożarze. Nowy budynek szkolny powstał około 200 metrów na północny zachód od miejsca dawnej szkoły. W 1932 r. placówka była jednoklasowa. Uczył w niej jeden nauczyciel, a liczba uczniów wynosiła 48. Nauczycielami w Witkowie byli Bruno Hermann i Walter Schnuchel.

Ostatnie dni wojny

Witkowo zostało zajęte przez wojska radzieckie 9 marca 1945 r. Po wojnie niemieccy mieszkańcy wsi zostali wysiedleni za Odrę na mocy postanowień konferencji poczdamskiej z 1945 r., a na ich miejsce przybyli polscy osadnicy, głównie z południowo-wschodniej części Polski oraz z terenów kresowych wcielonych do ZSRR. Wieś została przemianowana z Vietkow na Witkowo.
Podczas II wojny światowej w Witkowie poległo 9 mieszkańców, zginęło 4 cywilów, a 38 osób uznano za zaginione. Po zakończeniu działań wojennych wieś, podobnie jak inne miejscowości Pomorza, doświadczała niedoborów żywności i konieczności integracji nowych mieszkańców. Wprowadzenie nowej administracji polskiej, zmiana własności gruntów oraz proces repolonizacj trwał przez kilka pierwszych lat po wojnie.

Cmentarz

Data założenia:
Wyznanie / parafia:
Status:
Położenia:
Współrzędne geograficzne:
Powierzchnia:
Układ przestrzenny:
Drzewostan i roślinność:
Najstarszy zachowany element:
Zachowały się:

L

Nazwisko	Imię	Tytuł / oznaczenie	Data urodzenia	Data śmierci
Pigorsch	Karl	–	17.11.1853	05.04.1921
Schiewer	Wilhelm Friedrich Gustaw	Burmistrz	18.11.1873	24.06.1941

Źródło:
1. Karl Heinz Pagel, Der Landkreis Stolp in Pommern, Bonn 1989, ss. 995-997.