Płaszewko – Plassow

Płaszewko – wieś w gminie Redzikowo. Najstarsze wzmianki o miejscowości pochodzą z XV wieku. W 1440 roku właścicielem dóbr w Nożynie (Nossin) oraz Płaszewku (Plassow) był Lorenz von Puttkamer, który od 1441 roku występował w dokumentach jako landwójt słupski. W 1587 roku jako właściciel Płaszewka wymieniany jest Hans von Puttkamer, natomiast w 1717 roku majątek należał do Marxa (Marcusa) von Puttkamer’a.
W tym czasie we wsi funkcjonowały cztery gospodarstwa chłopskie o powierzchni 3/4 łana, co odpowiadało około 12,60 ha. Prowadzili je Jürgen Rach, Greger Kroll, Hans Rach i Carsten Kroll. Oprócz nich odnotowano trzech zagrodników (kossäten): Jacoba Bütow’a, Petera Steinick’ego oraz Martena Albrecht’a.
Istotne zmiany własnościowe nastąpiły w XVIII wieku. W 1739 roku Christian Ulrich von Puttkamer przekazał majątek w formie posagu swojej córce, która poślubiła Heinricha von Below’a. Trzy lata później dobra zostały sprzedane, z zastrzeżeniem prawa odkupu, radcy domenalnemu Siegmundowi Hainsky’emu. Po jego bankructwie majątek przeszedł w ręce rodziny von Zastrow.
W 1789 roku Johann Peter von Puttkamer odkupił majątek od przedstawicielki rodu von Bandemer. Po przekształceniu dóbr lennych w pełną własność dziedziczną rodzina von Puttkamer zdecydowała się na ich sprzedaż. W 1861 roku nowym właścicielem został major von Bassewitz, który nabył dobra za kwotę 101 000 talarów.
W kolejnych dziesięcioleciach majątek pozostawał w rękach rodziny von der Goltz. Do 1884 roku należał do dr. Friedricha Freiherra von der Goltza, a jego powierzchnia wynosiła wówczas 739 ha. W 1910 roku właścicielami byli Rüdiger Freiherr von der Goltz oraz Magnus Freiherr von der Goltz.
W 1928 roku dobra przeszły na własność Magistratu Miasta Słupska. Od 1938 roku ich właścicielem był Barnim Hüttner, który był ostatnim właścicielem majątku w Płaszewku przed końcem okresu niemieckiego.

Rolnictwo

W okresie międzywojennym majątek obejmował 154 ha, z czego 135 ha stanowiły grunty orne, 10 ha zajmowały łąki, 5 ha pastwiska, 2 ha lasy, a pozostałe 2 ha przypadały na nieużytki, podwórza gospodarcze oraz drogi. Pogłowie zwierząt gospodarskich liczyło 18 koni, 51 sztuk bydła oraz jedną świnię.
Poza majątkiem dworskim we wsi funkcjonowało jeszcze dziewięć gospodarstw rolnych, w tym:
– 3 o powierzchni od 5 do 10 ha,
– 2 o powierzchni od 10 do 20 ha,
– 4 o powierzchni od 20 do 100 ha.

Kościół

W 1630 roku Jürgen von Boehn ufundował w Deutsch Plassow kaplicę. Podlegała ona parafii św. Piotra w Słupsku i należała do okręgu kościelnego Słupsk-Stare Miasto. Mieszkańcy wsi byli wyznania ewangelickiego. W 1925 roku w Płaszewku odnotowano tylko jednego mieszkańca wyznania katolickiego.

Szkoła

We wsi funkcjonowała dwuklasowa szkoła powszechna. W 1932 roku jeden nauczyciel prowadził zajęcia dla 62 uczniów. Nauczycielem był Paul Schardin.
W 1952 r. władze polskie wyraziły zgodę na utworzenie niemieckiej szkoły. Uczęszczały do niej również dzieci z okolicznych miejscowości.

Ostatnie dni II wojny światowej

W pierwszych dniach marca 1945 roku sytuacja na Pomorzu stawała się coraz bardziej dramatyczna. Od zachodu i południowego zachodu zbliżały się oddziały wojsk radzieckich, a niemieckie władze lokalne traciły możliwość skutecznego kierowania ewakuacją ludności. W wielu miejscowościach decyzje o opuszczeniu domów podejmowano w ostatniej chwili, gdy front znajdował się już w bezpośrednim sąsiedztwie. Również w rejonie Słupska nie było już praktycznie możliwości przeprowadzenia sprawnej, planowej ewakuacji drogami lądowymi. Do 7 marca 1945 roku nie wydano oficjalnego rozkazu ewakuacji mieszkańców Płaszewka. Kierownik lokalnej grupy NSDAP w Głobinie poinformował jednak mieszkańców, że każdy powinien ratować się na własną rękę. Oznaczało to, że ludność musiała samodzielnie zdecydować o opuszczeniu swoich gospodarstw.
Około godziny 17.00 mieszkańcy Płaszewka opuścili swoje domy. Wyruszyli w pośpiechu, próbując oddalić się od zbliżającego frontu. Polecono im unikać głównej szosy Słupsk–Lębork, która mogła stać się drogą przemarszu wojsk i kierować się na północny wschód, w stronę Gdyni. Kolumna uchodźców przejechała przez Głobino, Warblewo, Domaradz i Rzechcino. W tym czasie przez drogi Pomorza przemieszczały się liczne grupy ludności cywilnej, uciekającej przed nadciągającym frontem. Ewakuacja odbywała się w warunkach zimowych, ogromnego chaosu i niepewności. Ucieczka mieszkańców Płaszewka zakończyła się w rejonie Stowięcina. Tam kolumna została przechwycona przez nacierające wojska radzieckie. W ten sposób planowana droga ucieczki w kierunku Gdyni została przerwana, a mieszkańcy znaleźli się bezpośrednio w strefie działań wojennych.
Straty wojenne wśród ludności Płaszewka wynosiły: 22 osoby zabite, 46 osób zaginionych i 8 poległych.

Cmentarz

Data założenia:	Brak dokładnych danych. Funkcjonował w 1858 r.
Wyznanie / parafia:	Ewangelicki / parafia św. Piotra w Słupsku
Status:	Nieczynny.
Położenie:	Cmentarz położony na północny-zachód od Płaszewka, poza zabudową wsi (około 600 m).
Współrzędne geograficzne:	N 54.432411⁰ E 17,063254⁰
Powierzchnia:	± 2500 m2
Układ przestrzenny:	Teren cmentarza jest płaski, posadowiony na planie prostokąta posadowionego na linii północny-zachód – południowy-wschód. Obecnie w znacznej części zalesiony i porośnięty roślinnością leśną. Zachował się częściowo czytelny układ mogił. Groby rozmieszczone są w układzie rzędowym, z zachowaną orientacją pochówków. Zmarli byli chowani głową w kierunku północno-zachodnim. Podczas inwentaryzacji stwierdzono, że w południowej części cmentarza znajduje się kwatera dziecięca. Jednocześnie w północno-zachodniej części cmentarza, w której znajdowały się pochówki osób dorosłych, zachowały się również groby dziecięce. Groby osób dorosłych są rozdzielone rzędami grobów dziecięcych, co wskazuje na zróżnicowany układ przestrzenny pochówków.
Drzewostan i roślinność:
Najstarszy zachowany element:	Krzyż żeliwny z granitową postawą – Berta Ziemer, 1858 r.
Zachowały się:	– krzyż żeliwny z granitową postawą – Berta Ziemer, 1858 r. – krzyż żeliwny bez cokołu i granitowej podstawy – Henriette Rahn z dm. Schmidt, – fragment kamiennego krzyża – Richar Witt, materiał: beton, – nagrobek – Karl i Wilhelmine Schmidt, – krzyż kamienny – Hedwig Ruhnow, – krzyż kamienny z podstawą kamienny z czarną tablicą inskrypcyjną w obrysie krzyża – Auguste Reck, materiał: beton, – nagrobek – Friedrich i Berta Klussmann, 1938 r. – destrukt tablicy inskrypcyjnej – Robert Schmidt, – destrukt krzyża z białego kamienia (6 części), – fragment figurki klęczącego anioła (wysokość 19 cm) – 38 podstaw pod żeliwne krzyże, materiał: granit, beton, – 10 obrysów grobu w kształcie otwartej trumny – duży, materiał: beton, – 2 obrysy grobu w kształcie otwartej trumny – mały, materiał: beton, – 19 obrysów grobów, materiał: beton, – 6 obrysów grobów dziecięcych, materiał: beton, – 2 nagrobki w kształcie pnia drzewa bez tablic inskrypcyjnych, materiał: beton, – 4 nagrobki dziecięce, materiał: beton, – 4 podstawy pod nagrobek, materiał: beton, – 13 podstaw z nagrobkiem bez tablic inskrypcyjnych, – 8 elementów z rozbitych nagrobków, – 1 podstawa pod krzyż kamienny z cokolikiem i fragmentem krzyża (3 elementy), – 1 podstawa pod krzyż kamienny z cokolikiem, – 3 nóżki trumienne w kształcie głowy lwa, – 7 krzyży żeliwnych ażurowych (fragmenty) bez tablic inskrypcyjnych, – 8 fragmentów krzyży żeliwnych.

Pochowani na cmentarzu ewangelickim w Płaszewku

Nazwisko	Imię	Tytuł / oznaczenie	Data urodzenia	Data śmierci
Gaede	Walter	–	–.10.1935	03.11.1935
Klussmann	Artur Max	–	14.03.1889	11.07.1889
Klussmann	Frieda Maria	–	22.–,–	18.07.1893
Klussmann	Friedrich	–	01.10.1850	01.06.1921
Klussmann z dm. Schmidt	Berta	–	10.12.1857	15.08.1938
Kritsch	Ursula	–	10.02.1922	23.03.–
Rahn z dm. Schmidt	Henriette	–	31.08.1820	26.02.1892
Reck	Auguste	–	06.11.1871	01.10.1937
Ruchnow z dm. Neitzke	Hedwig	–	25.11.1893	17.02.1941
Schmidt	Robert	–	24.09.1858	27.05.1921
Schmidt	Karl	–	08.12.1844	28.08.1925
Schmidt z dm. Rahn	Wilhelmine	–	30.12.1843	10.06.1941
Schmidt	[—-]ne	–	08.10.1869	06.02.1916
Witt	Richard	–	17.07.1897	18.02.1937
Ziemer	Bertha	–	14.12.1851	13.12.1858

 Źródło:
1. Karl Heinz Pagel, Der Landkreis Stolp in Pommern, Bonn 1989, ss. 773-776.